Με ιδιαίτερη χαρά μοιραζόμαστε στην ιστοσελίδα του σχολείου μας μια σπουδαία εργασία που πραγματοποίησαν οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ’ Λυκείου. Σε μια απαιτητική χρονιά προετοιμασίας, οι τελειόφοιτοι μαθητές επέλεξαν να καταπιαστούν με το θέμα του ενεργού ψηφιακού πολίτη, ένα θέμα που αγγίζει άμεσα την καθημερινότητα όλων μας, αλλά και το μέλλον τους ως ενήλικες.
Σήμερα όλοι οι νέοι είναι ψηφιακοί αυτόχθονες (digital natives). Ωστόσο, η εργασία των μαθητών δεν περιορίστηκε στην απλή, χρηστική πλευρά των social media και του ίντερνετ. Το κεντρικό ερώτημα που κλήθηκαν να απαντήσουν ήταν: Πως μετατρέπεται ένας χρήστης του διαδικτύου σε συνειδητοποιημένο και ενεργό ψηφιακό πολίτη.
Η έρευνα επικεντρώθηκε σε δυο βασικούς πυλώνες :
- Η υπεύθυνη Χρήση: Πως χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο για ενημερωθούμε σωστά, να εκφράσουμε την άποψή μας, να οργανώσουμε κοινωνικές δράσεις και να παρέμβουμε θετικά στα κοινά, αποφεύγοντας τις όποιες παγίδες εγκυμονεί το διαδίκτυο.
- Τα Ψηφιακά Δικαιώματα: Μια βαθιά βουτιά στα δικαιώματα που συχνά αγνοούμε. Τα παιδιά ανέλυσαν τη σημασία της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα, την ελευθερία της έκφρασης online, αλλά και το δικαίωμα στην ασφάλεια (απέναντι σε φαινόμενα όπως το phishing και ο κυβερνοεκφοβισμός).
Κατά την διάρκεια της χρονιάς οι μαθητές εργαζόμενοι ομαδοσυνεργατικά, λειτούργησαν ως ερευνητές υπό την καθοδήγηση του υπεύθυνου εκπαιδευτικού. Χωρίστηκαν σε ομάδες και ανέλυσαν διαφορετικές πτυχές του θέματος αποφασίζοντας από κοινού να δώσουν ως τίτλο στην εργασία τους «Πριν το κλικ, think».
Στο σύνολο δημιουργήθηκαν δέκα ομάδες, στις εννέα δόθηκαν τμήματα της εργασίας τα οποία έπρεπε να ερευνήσουν (Τι είναι το διαδίκτυο και ποια η χρήση του, Τα δικαιώματά μας στο διαδίκτυο, Ποια είναι τα δικαιώματα των παιδιών στο διαδίκτυο, Σωστή και υπεύθυνη χρήση του διαδικτύου, Προσωπικά δεδομένα, Πόσο συχνά αφήνουμε «ίχνη» στο διαδίκτυο, Διατήρηση του ελέγχου προσωπικών δεδομένων, Μένουμε ασφαλείς στο διαδίκτυο και Phishing(ηλεκτρονικό ψάρεμα)), να συγκεντρώσουν και να παρουσιάσουν. Η δέκατη ομάδα είχε οργανωτικό ρόλο, συγκεντρώνοντας σε ένα διαδικτυακό χώρο (online storage), ο οποίος δημιουργήθηκε προκειμένου οι μαθητές να αντλούν πληροφορίες που θα τους βοηθούσαν για την ερευνά τους αλλά και εναποθέτουν τα ευρήματά τους. Ακόμη ήταν υπεύθυνη να δημιουργήσει μια τελική παρουσίαση (power point) με όλα τα δεδομένα των ομάδων που συλλέχθηκαν καθώς και να δημιουργήσει ένα poster, κάνοντας χρήση του προγράμματος Canva, του Ψηφιακού Ενεργού Πολίτη με τους δέκα πιο βασικούς κανόνες σύμφωνα με όσα προέκυψαν από την έρευνα όλων των ομάδων.
Μελετώντας νομοθεσία για τα ψηφιακά δικαιώματα και αναλύοντας περιπτώσεις (case studies) ορθής και κακής χρήσης του διαδικτύου, οι μαθητές προβληματίστηκαν για το πως η ψηφιακή τους «ταυτότητα» επηρεάζει τον πραγματικό κόσμο και έτσι αποφάσισαν να δημιουργήσουν δύο ερωτηματολόγια τα οποία κατασκεύασαν με την χρήση του εργαλείου google forms και διανέμοντάς το σύνδεσμο με qr code.
Η πρώτη έρευνα είχε ως στόχο να μετρήσει τις γνώσεις που είχαν μέχρι εκείνη την στιγμή πάνω στα θέματα που ανέλαβαν οι ομάδες του κάθε τμήματος. Ακόμη θεώρησαν σωστό να μετρήσουν αν μετά το πέρας της έρευνας που διεξήγαγαν αυξήθηκε η γνώση τους. Για το λόγο αυτό απάντησαν και δεύτερη φορά το ίδιο ερωτηματολόγιο προκειμένου να συγκρίνουν τα αποτελέσματα, πριν και μετά, καταγράφοντας θετικό πρόσημο αρκετά κοντά στην πλήρη κατανόηση.
Η δεύτερη έρευνα ήταν εκτενέστερη με έμφαση στην ασφαλή χρήση του διαδικτύου καθώς και την ενημέρωση που λαμβάνουν οι μαθητές για το θέμα αυτό.
Το τελικό συμπέρασμα της εργασίας αυτής αποτελεί ένα μάθημα προς όλους μας. Το διαδίκτυο είναι δημόσιος χώρος. Όπως ακριβώς στο φυσικό κόσμο, έτσι και στο ψηφιακό, η δημοκρατία και ο σεβασμός απαιτούν ενεργή συμμετοχή. Ψηφιακός Ενεργός πολίτης είναι αυτός που γνωρίζει πως να προστατεύει τον εαυτό του, σέβεται τα δικαιώματα των άλλων και χρησιμοποιεί τη δύναμη του διαδικτύου για να κάνει τον κόσμο καλύτερο.
Θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ’ Λυκείου για την ωριμότητα και την κριτική ματιά με την οποία προσέγγισαν το θέμα. Είμαστε σίγουροι ότι το μέλλον – ψηφιακό και μη – τους ανήκει.
Ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός
Μπατσίλας Αθανάσιος ΠΕ 86
επαλ-ενεργος 2026_compressed
